Lid worden

De Alexandertechniek is een manier om de wijze waarop men zichzelf gebruikt in het dagelijks leven te verbeteren.
Het idee dat gereedschap correct gebruikt moet worden om het in goede staat te houden en om er goed mee te kunnen werken, is door iedereen gekend. Heb je er ooit al eens aan gedacht dat dit ook voor onszelf geldt? Voor elke beweging gebruiken we immers ons eigen lichaam en onze eigen mentale krachten. Hoe we dit doen, bepaalt in grote mate het niveau van ons functioneren en beïnvloedt ook op termijn onze vorm en omvang van spieren en skelet. Kleine fouten in hoe we onszelf gebruiken kunnen echter onopgemerkt voorbijgaan.



Voordracht door Monique Vanormelingen - Alexanderlesgeefster - Fibromyalgie-Ontmoetingsdag 23/10/2011 Malle

Evenwicht is, in elke betekenis van het woord, de sleutel tot een juist gebruik van het werktuig dat we zelf zijn. Letterlijk betekent het een mechanisch evenwicht van het lichaam inclusief het evenwicht tussen de spierkrachten. Figuurlijk houdt het ook in dat elementen die als mentaal en emotioneel beschouwd worden, meespelen.

Eén van Alexander's ontdekkingen was dat de eerste en belangrijkste controle van ons evenwicht ligt in relaties tussen hoofd, hals, torso en ledematen. Het hoofd balanceert op de eerste wervel en het gewicht ervan moet zijn rol kunnen spelen in het evenwicht van de gehele persoon. Maar wanneer de hals (het volledige gedeelte tussen hoofd en schoudergordel) te gespannen of te slap is, verstoort dit een gemakkelijk evenwicht bij elke beweging. In dat geval moet het evenwicht behouden worden door onaangepaste spierspanningen en worden gewrichten onnodig geblokkeerd. Zo ontstaat er een conflict tussen de wens om te bewegen en de nood om het evenwicht te bewaren.

De Alexandertechniek is geen therapie. Het is een leerproces omtrent de wijze waarop wij een beweging uitvoeren. Alexandertechniek houdt zich bezig met de elementaire coördinatie-patronen en gewoonten, die aan de basis liggen van elke beweging.
Zonder dat ze het zelf weten, interfereren vele mensen in het functioneren van de houdingsmechanismen waarvan zoveel andere zaken afhankelijk zijn. Wat ook je leeftijd, interesse of gezondheidstoestand is, door te leren deze inmenging te voorkomen, kan je meer controle over de eigen reacties bekomen, en zo het begrip en het vertrouwen verwerven dat naar een plezieriger en meer bevredigend leven leidt.

De Alexandertechniek is alt
•    GEEN behandeling,
•    GEEN relaxatiemethode,
•    GEEN systeem van oefeningen,
•    GEEN houdingstraining.

De Alexandertechniek is wel
•    een fascinerend leerproces,
•    een intelligente manier om uw eigen welzijn te beïnvloeden,
•    bewustzijn van de factoren die een effect hebben op je gezondheid en geluk.


Achtergronden


Op het einde van de 19e eeuw werd de carrière van een jonge Australische acteur, Frederick Matthias Alexander, bedreigd door chronische heesheid en een onefficiënte ademhaling. Artsen verzekerden hem dat er geen medische oorzaak was, maar konden geen verdere hulp bieden. Daarom zocht Alexander zelf naar een oplossing van zijn probleem. Hij begon heel simpel zichzelf te observeren met behulp van spiegels. Zo ontdekte hij dynamische relaties in het lichaam, onder andere tussen het hoofd en de wervelkolom, die indirect een groot deel van ons functioneren beïnvloeden.

Alexander’s eerste ontdekking had te maken met het effect dat stress had op de gewone ‘positie’ van zijn hoofd. Hij zag het voor hij het voelde. Toen hij verschillende ‘posities’ uitprobeerde, zag hij tot zijn afschuw dat, zelfs wanneer hij dacht en voelde dat hij zich corrigeerde, hij toch op zijn gebruikelijke manier bleef reageren. Al zijn andere ontdekkingen kwamen voort uit de schok van die realisatie. Het deed immers vragen rijzen over de betrouwbaarheid van zijn zintuigen. Was zijn gevoel minder betrouwbaar dan wat hij zag? Interpreteerde hij zijn fysieke gewaarwordingen verkeerd? Wat hij ontdekte moest hij nog leren op een praktische manier te gebruiken. Dit leidde hem tot een studie over gewoonten en hoe ze te veranderen.

Nadat hij zijn eigen probleem had opgelost, kreeg Alexander aanzienlijk succes als acteur. Hij werd snel vermaard omwille van zijn stemgebruik en ademhalingstechniek. Zowel acteurs als zangers stroomden toe voor lessen en artsen consulteerden hem voor patiënten met ademhalingsproblemen.  
Techniek


Doelstellingen


Het eerste doel van de Alexandertechniek is om elke leerling de persoonlijke ervaring te geven van een gemakkelijk en aanpasbaar evenwicht, hem te helpen om gewoonten te begrijpen die dat in de weg staan, en hem te tonen hoe deze gewoonten te stoppen.
Het uiteindelijke doel is een nieuwe manier van leren. Deze brengt met zich mee: meer keuzemogelijkheden, meer verantwoordelijkheid voor zichzelf en een grotere toegang tot de eigen capaciteiten.
Concreet wordt aangeleerd hoe alledaagse bewegingen kunnen uitgevoerd worden zonder het evenwicht te verstoren en hoe het denken invloed uitoefent op de keuzes in reacties op stimuli. De leerling wordt geholpen om situaties te herkennen die hem onder schadelijke stress plaatsen of die zijn angsten en zorgen stimuleren. De bedoeling is hem van een techniek te voorzien die hij kan gebruiken om te voorkomen dat de zorgen domineren, zodat hij een betere controle krijgt over zijn leven.


Methode


De Alexanderleraar gebruikt een gespecialiseerde aanraking om de behoeften van elke individuele leerling te kunnen onderscheiden en om het doel van de Alexandertechniek duidelijker over te brengen. De belangrijkste factor bij het onderwijzen van de Alexandertechniek is dan ook het eigen gecoördineerde gebruik van de leraar zelf. De leraar heeft eerst zelf geleerd zijn eigen gebruik te verbeteren totdat het voldoende betrouwbaar is om zijn leerlingen tactiele begeleiding aan te bieden – een vaardigheid die geduldig gestudeerd en bewaakt werd gedurende tenminste drie jaar.

Verbale verklaringen vergezellen het gebruik van de aanraking volgens de noden van de individuele leerling.  De leraar moet uitzoeken of verkeerde ideeën de vrijheid van bewegen van de leerling in de weg staan. Het is meestal nodig om wat basisinformatie te geven over anatomie en fysiologie en dit in verband te brengen met de persoonlijke ervaring van de leerling.

De Alexandertechniek benadert het leven op een praktische, op ‘gezond verstand’ gebaseerde manier, in het besef dat schoenen, stoelen, gedachten, emoties allemaal het individueel welzijn kunnen beïnvloeden. Aan de leerlingen wordt geleerd, in de mate van het mogelijke, posities te vermijden die mechanisch nadelig en schadelijk zijn.

Zij leren tijdens de lessen ook de ‘constructieve rust’ te gebruiken die een praktische manier is om opstapeling van stress te voorkomen. Die positie is ook mechanisch voordelig om te herstellen van onaangepaste reacties op stress, en om de energie verspild door deze en andere fouten in het gebruik van zichzelf te herwinnen.

De ademhaling wordt door de leraar nauwkeurig in het oog gehouden, maar er wordt zelden over gesproken. Alexander zag zogenaamde slechte ademhaling als een bijproduct van het algemeen gebruik van zichzelf, en niet als een hoofdoorzaak van problemen. In plaats van ademhalingsoefeningen, gebruikt de Alexandertechniek indirecte manieren om de ademhaling te verbeteren. Een juist begrip en gebruik van de ‘constructieve rust’, samen met andere aangeleerde vaardigheden, bevordert een rustige, natuurlijke expansie van het gestel waarbinnen de ademhaling gebeurt en heeft zo een krachtig en heilzaam indirect effect op de ademhaling.

Sommige hardnekkige problemen kunnen opgelost worden tijdens het leren van een indirecte manier om ongewenste spiersamentrekkingen te voorkomen vooraleer zij zich voordoen. Dit geldt zowel voor iemand wiens leven veel fysieke activiteit bevat als voor iemand die een zittend leven leidt. Aanzienlijke recuperatieve krachten worden beschikbaar als ze niet geblokkeerd worden door verkeerde gewoonten in het gebruik van zichzelf.

Na meer dan een eeuw kan de Alexandertechniek nog steeds ‘revolutionair’ genoemd worden omdat ze de grenzen van de ‘specialisatie’ doorbreekt door zich te richten op de volledige persoon op een praktische wijze; en vooral omdat ze gebaseerd is op de speciale aandacht voor preventie van ernstige fouten in de manier waarop elk individu zichzelf gebruikt.


Een praktijkvoorbeeld: de semi-supine position


Er zijn verschillende manieren om in de semi-supine terecht te komen; het belangrijkst is dat je rustig en met aandacht gaat liggen. Bijvoorbeeld door eerst op je knieën te gaan zitten, dan rustig op handen en knieën te gaan staan, en vanuit daar op de grond te rollen.
Als je ligt, trek dan rustig je benen omhoog, een voor een. Of liever nog, schuif je hiel richting je billen, zodat je been vanzelf omhoog komt. Zet daarna je voet plat op de grond, zodat je knie omhoog wijst.  Doe dat ook met je andere been.
Leg je handen op je buik. Hou je ogen open en blijf aandachtig en aanwezig. Alhoewel je behoorlijk ontspannen kunt raken van deze oefening, is vooral het aandachtig aanwezig zijn van belang.alt

Per dag 15 à 20 minuutjes op deze manier liggen, levert je het volgende op:

•    Je lichaamsbewustzijn verbetert.
•    Je leert overtollige spierspanning los te laten.
•    Omdat de zwaartekracht niet tegen je, maar met je meewerkt, kan je lijf zich helemaal ontspannen.
•    Je tussenwervelschijven worden weer ‘opgepompt’, je rug wordt langer en breder.

Als je weer op wil staan, zeg dan hardop tegen jezelf: "mijn benen bewegen als laatste". Dit om te voorkomen dat je meteen weer allerlei spieren gaat aan- of overspannen.
Richt vervolgens je ogen op de muur rechts van je. Als gevolg hiervan rolt je hoofd automatisch die kant op, naar opzij. Terwijl je je nek nog steeds vrij laat, beweeg je je linkerarm over je lijf heen naar rechts, zodat je bovenlijf naar rechts kantelt. Terwijl je je nek vrij laat, beweeg je je benen naar rechts, zodat je helemaal op je rechterzij ligt.
Kom vervolgens op handen en knieën, op je knieën en in staande positie. Laat je ogen en hoofd hierbij de beweging leiden.
Loop tot slot een stukje rond voordat je weer overgaat tot de orde van de dag.

Bronnen:
Voordracht door Monique Vanormelingen - Alexanderlesgeefster - Fibromyalgie-Ontmoetingsdag 23/10/2011 Malle
http://www.alexandertechniquecentre.be/nederlands/index_nl.htm